مقالات حقوقی - وکالت

تعداد مطالب و دانستنیهای موجود در آرشیو :

جستجوی متن بر اساس كلمات كلیدی :    

سایت مشاوره حقوقی و وکالت

موضوع مقاله : حقوق انسان‌ها قبل از تولد :

شرح : هر انساني پس ازآنکه زنده به دنيا مي‌آيد صاحب حقوقي مي‌شود جنين يا حمل نيز از نظر حقوقي تا هنگامي که زنده به دنيا نيامده است، شخص مستقلي به شمار نمي‌آيد و اصولا نمي‌تواند داراي حق و تکليف باشد يعني پس از تولد است که جنين قابليت دارا شدن حق و تکليف را پيدا مي‌کند البته در اين باره استثناهايي نيز وجود دارد.
ماده‌ي 957 قانون مدني در مورد حقوق مدني جنين چنين مقرر مي‌دارد: «حمل از حقوق مدني متمتع مي‌گردد مشروط بر اين‌که زنده متولد شود.» منظور قانون‌گذار از اين ماده اين است که در صورتي که مصلحت اقتضا کند ممکن است جنين حتي قبل از تولد داراي حق گردد مشروط بر اين‌که زنده به دنيا آيد، بنابراين مي‌توان گفت جنين نيز داراي نوعي شخصيت است و مي‌تواند صاحب حق باشد.

  • حقوق مدني جنين
- حق حيات: جنين اين حق را دارد که تا زمان تولد زنده بماند به همين دليل در حقوق اسلام سقط جنين مجاز شمرده نشده و براي مرتکبين عمل سقط، ولو پدر و مادر، حسب مورد، قصاص و ديه مقرر گرديده است.
ماده‌ي 622 قانون مجازات اسلامي مقرر مي‌دارد: «هرکس عالما عامدا به واسطه ضرب يا اذيت و آزار به زن حامله، موجب سقط جنين وي شود، علاوه بر پرداخت ديه يا قصاص حسب مورد به حبس از يک تا سه سال محکوم خواهد شد.»
در صورتي که حيات جنين با حيات مادر در تعارض باشد حفظ حيات مادر اولويت دارد و در اين صورت با تشخيص مراجع صالح سقط جنين امکان پذير است و جرم محسوب نمي‌شود.

1- استثناهاي حقوق انسان قبل از تولد
- اصل اين است که انسان قبل از تولدش داراي حقي نيست مگر در موارد استثنايي که قانون تعيين کرده است و اين استثناها شامل موارد ذيل مي‌شود:
1- مي‌توان به نفع جنين معدوم (جنيني که هنوز وجود ندارد و شايد در سال‌هاي آينده موجود شود) تعهد و جنين را از برخي حقوق بهره مند کرد بدون اينکه نطفه او زمان ايجاد تعهد منعقد شده باشد براين اساس طبق قانون بيمه زوج مي‌تواند حتي پيش از باردارشدن همسر خويش براي فرزنداني که ممکن است دارا شود قرارداد "بيمه عمر" منعقد کند.

ماده‌ي 622 قانون مجازات اسلامي مقرر مي‌دارد: «هرکس عالما عامدا به واسطه‌ي ضرب يا اذيت و آزار به زن حامله، موجب سقط جنين وي شود، علاوه بر پرداخت ديه يا قصاص حسب مورد به حبس از يک تا سه سال محکوم خواهد شد.»

2- در وقف مي‌توان به تبع موجود (يعني به تبعيت از افرادي که براي آن‌ها وقف صورت گرفته است) برمعدوم (کسي که هنوز حتي نطفه‌اش منعقد نشده است) وقف کرد مثلا اگر ملکي به نفع شخصي وقف شده است وقتي در آينده داراي فرزند شود اين وقف مي‌تواند مورد استفاده فرزند او که سال‌هاي بعد مولد شده است نيز قرار گيرد.
  • شرايط ارث براي جنين
- از ديدگاه قانون مدني براي اينکه جنين از اموال متوفي ارث ببرد وجود 2 شرط ضروري است:
1- نطفه‌ي جنين در زمان فوت مورث منعقد بوده باشد.
اگر تاريخ انعقاد نطفه پس از مرگ مورث باشد مي‌توان گفت جنين در زمان مرگ وي موجود نبوده است به استناد ماده 877 قانون مدني در صورتي که در وجود اين شرط بين ورثه‌ي اختلافي پيدا شود قانوني که براي اثبات نسب مقرر است ملاک عمل خواهد بود بدين توضيح که ارث بردن جنين مشروط براين است که فاصله زماني بين مرگ مورث و تولد نوزاد بيش از 10 ماه نباشد.
نکته: ماده 875 قانون مدني مقرر مي‌دارد: «شرط وراثت، زنده بودن در حين فوت مورث است و اگر حملي باشد در صورتي ارث مي‌برد که نطفه او حين الفوت منعقد بوده و زنده هم متولد شود اگر چه فورا پس از تولد بميرد.»
2- جنين زنده متولد شود اگر چه فورا پس از تولد بميرد
به استناد ماده‌ي 876 قانون مدني اگر هنگام به دنيا آمدن نوزاد در زنده متولد شدن آن شک شود؛ يعني ندانيم که جنين، مرده به دنيا آمده يا اينکه زنده به دنيا آمده و لحظه‌اي بعد مرده است و دليلي هم براي اثبات اين امر وجود نداشته باشد مسأله‌ي ارث بردن وي منتفي خواهد بود.
مقصود از دلايل ياد شده اماره‌هاي پزشکي و مفاد شهادت پرستار و ساير گواهان است لازم به ذکر است که گريه کردن و حرکت کردن جنين در زمان ولادت از نشانه هاي ظاهري حيات اوست ولي اظهار نظر نهايي در اين مورد به عهده پزشک کارشناس قرار دارد.
نکته: ماده‌ي 875 قانون مدني مقرر مي‌دارد: «شرط وراثت، زنده بودن در حين فوت مورث است و اگر حملي باشد در صورتي که ارث مي برد که نطفه او حين الفوت منعقد بوده و زنده هم متولد شود اگر چه فورا پس از تولد بميرد.»
3- ارث و وصيت به نفع جنين نامشروع
ارث: به موجب ماده 884 قانون مدني، فرزند ناشي از زنا از پدر و مادر و اقوام خود ارث نمي برد اما اگر حرمت رابطه اي که طفل ثمره آن است



مطالب مرتبط با این مقاله