مقالات حقوقی - وکالت

تعداد مطالب و دانستنیهای موجود در آرشیو :

جستجوی متن بر اساس كلمات كلیدی :    

سایت مشاوره حقوقی و وکالت

موضوع مقاله : دانستني‌هاي کاربردي پيرامون وصيت :

شرح : وصيت در لغت به معناى اندرز و نصيحت و آنچه بدان سفارش مي‌کنند، است و در علم حقوق نيز تقريباً بده همين معنا به کار مي‌رود. بدون ترديد کمتر کسى است که تاکنون، با واژه وصيت برخورد نکرده باشد. وصيت از جمله اعمال حقوقى است که هر فردى ممکن است نيازمند آن باشد. چه بسيار ديده شده است که اشخاص نمي‌توانند ديون و طلب‌هاى خويش را در زمان حيات خود پرداخت يا مطالبه کنند يا تمايل به انجام کارى داشته‌اند که قسمتى از آن را در زمان حيات، انجام داده‌اند و بخشي از آن با فوت آن‌ها ناتمام مانده است. مستند به ماده 826 قانون مدني، وصيت تمليکى عبارت است از اينکه کسى عين يا قسمتى از مال خود را براى زمان بعد از فوتش به ديگرى مجاناً تمليک کند. همچنين وصيت عهدى به اين معنا است که شخصى يک يا چند نفر را براى انجام امر يا امورى يا تصرفات ديگرى مأمور کند. شرايط صحت وصيت شرايط صحت وصيت شامل شرايط مورد نياز براي موصي (وصيت‌کننده)، شرايط موضوع وصيت و شرايط مورد نظر براي وصي است. مُوصي (وصيت‌کننده) وصيت کننده بايد داراي چهار شرط باشد که عبارت از بلوغ، عقل، اختيار، رشد. در حقيقت، وصيت‌کننده بايد اهليت داشته و مجاز به تصرف در اموال خود باشد. وصيت کودک، فرد ديوانه، مست و کسي که او را مجبور کرده باشند وصيت کند و محجوري که از تصرف در اموالش ممنوع است، صحيح نيست. هرگاه فرد دست به خودکشي يا اعمالي بزند که باعث جراحت و از بين رفتن خود شود و بعد از آن وصيت کند، در صورت فوت، وصيت باطل بوده و اگر زنده بماند، وصيت موصي نافذ است. موصي مي‌تواند در هر صورت از وصيت خود برگردد و وصيت دومي بعد از وصيت اول خود صادر کند. در اين صورت وصيت دوم مورد پذيرش است و به اجرا در مي‌آيد. موضوع وصيت موضوع وصيت، بايد جايز و از ملک شخص وصيت‌کننده باشد. همچنين اگر فرد نسبت به اموال ديگران وصيت کند، صحيح نيست؛ اگرچه مالک آن‌ها نيز اجازه بدهد. البته اگر از سوي مالک وصيت کرده و او نيز تنفيذ کند، بعيد نيست که صحيح باشد. بدهي‌ها، حقوق واجب الهي همچون خمس و زکات، مظالم و کفارات از اصل مال کم مي‌شود؛ اگرچه فرد به آن وصيت نکرده باشد و شامل همه مال نيز بشود. حج واجب نيز اگرچه نذري باشد، همين حکم را دارد. انجام کارهاي تبرعي (رايگان) همچون اطعام فقرا، اگر در حد يک سوم اموال باشد، نافذ است و بيش از آن را وارثان بايد اجازه بدهند. وصي وصي يا به عبارتي شخص اجرا کننده وصيت بايد بالغ، مسلمان و قابل اطمينان باشد؛ بر اين اساس، وصيت به نابالغ، ديوانه و کافر صحيح نيست، اگر وصي مورد اعتماد باشد کافي است، گرچه احتياط آن است که عادل باشد. احتياط واجب آن است که فرزند، وصيت پدرش را رد نکند، اما بر ديگران، پذيرش وصيت واجب نيست، حتي وصي پس از پذيرش و در زمان حيات وصيت‌کننده مي‌تواند آن را پس بدهد؛ به شرط آن که به وصيت‌کننده ابلاغ کند. اين در حالي است که اگر وصيت را بپذيرد و تا زمان مرگ وصيت‌کننده آن را رد نکند يا اگر رد کرد، به اطلاع او نرساند، اجراي وصيت بر وصي واجب است. بلکه اگر وصي پس از مرگ وصيت‌کننده از وصيت اطلاع يابد، حق رد آن را ندارد و بايد آن را اجرا کند. وصيت‌کننده (موصي)‌ مي‌تواند يک يا چند وصي‌ معين‌ کند، در صورت‌ تعدد، اوصيا بايد مجتمعا به‌ وصيت عمل‌ کنند؛ مگر در صورتي که تصريح‌ به‌ استقلال‌ هر يک‌ شده باشد. در فرضي که وصايت به اجتماع است، تصميم‌ها بايد به اشتراک گرفته شود. عمل يکي از اوصيا نافذ نيست، مگر اينکه ديگران نيز آن را تنفيذ کنند. شيوه‌هاي تنظيم وصيت‌نامه شايد مرسوم‌ترين نوع وصيت‌نامه آن باشد که شخص وصيت‌کننده، گفته‌هاي خود خطاب به ورثه را بر ورقه‌اي از کاغذ با دست‌خط خودش مي‌نويسد و از چند معتمد محل نيز مي‌خواهد تا زير آن را امضا کنند. البته اين نوع وصيت‌نامه از لحاظ حقوقي، وصيت‌نامه عادي تلقي مي‌شود و اگر ورثه بر صحت و درستي آن اقرار نکنند، معمولا در مراجع رسمي پذيرفته نمي‌شود. بنابراين براي کاهش مشکلات پس از مرگ موصي، مي‌توان سه نوع وصيت‌نامه رسمي، خودنوشت و سري را تنظيم کرد. وصيت‌نامه رسمي ويژگي وصيت‌نامه رسمي اين است که در يکي از دفترخانه‌هاي اسناد رسمي نوشته مي‌شود و تابع تشريفات و مقررات اسناد رسمي است.



مطالب مرتبط با این مقاله