مقالات حقوقی - وکالت

تعداد مطالب و دانستنیهای موجود در آرشیو :

جستجوی متن بر اساس كلمات كلیدی :    

سایت مشاوره حقوقی و وکالت

موضوع مقاله : اگر وکيل يا موکل فوت کنند :

شرح : بر اساس ماده‌ي 679 قانون مدني (ق.م.): موکل مي‌تواند هر وقت بخواهد وکيل را عزل کند مگر اين‌که وکالت وکيل با عدم عزل در ضمن عقد لازمي شرط شده باشد.

ماده‌ي 678 همين قانون مقرر مي‌کند: وکالت به طريق ذيل مرتفع مي‌شود: 1- … 2- … 3- به موت يا به جنون وکيل يا موکل. حال اين سوال مطرح مي‌شود که فوت و جنون موکل يا وکيل که در وکالت عادي موجب بطلان عقد است، آيا در وکالت بلا عزل که حق فسخ در آن نيست هم اين اثر را خواهد داشت؟ يا اگر وکالت که عقدي جايز است در ضمن عقد لازمي به صورت شرط در آيد و يا موکل حق عزل وکيل را از خويش سلب و ساقط کند، بر اثر فوت وکيل يا موکل باطل نمي‌گردد؟
در پاسخ به نظر مي‌رسد، با فوت يا جنون هريک از طرفين در عقد وکالت بلاعزل نيز، وکالت باطل و بقاي آن منتفي مي‌شود. زيرا: اولا، بند 3 ماده‌ي 678 ق.م. به نحو مطلق، موت و يا جنون وکيل يا موکل راموجب انقضاي وکالت مي‌داند. ثانيا، برابر ماده‌ي 954 قانون ياد شده به عنوان قاعده حاکم بر کليه‌ي عقود جايز، موت احد طرفين موجب انفساخ عقد جايزخواهد شد. مسلم است که بلاعزل بودن وکالت واسقاط حق عزل يا استعفا، ماهيت آن‌را تغيير نداده به عقد لازم تبديل نخواهد کرد ودر اين نوع وکالت، تنها موکل حق عزل وکيل را در مدت محدوديا نامحدود از خودساقط نموده ياحق استعفاي وکيل سلب شده است. ثالثا، ذات اذن و نيابت در وکالت که در مرحله‌ي ايجاد عقد وجود داشته، در بقاي آن هم مورد نياز خواهد بود و در نظام حقوقي ما نمي‌توان پذيرفت که با فوت يا جنون يکي از طرفين، کما في السابق اذن و نيابت باقي خواهد بود. بلکه اثر فوت و يا جنون هريک از دوطرف پيمان وکالت، انحلال وانتفاي عقد وکالت بلا عزل راهم در پي خواهد داشت.
البته نبايد از نظر دور داشت که، وکالت‌نامه‌هاي بلاعزلي که در معاملات امروزه تنظيم آن‌ها در دفاتر اسناد رسمي رخ مي‌دهد، وکالت صرف نيست؛ بلکه از نظر طرفين وعرف گاهي اين گونه وکالت‌نامه‌ها، معامله‌ي تمام عيار محسوب مي‌شود ودر کنار ماده‌ي 679 ق.م.قصد مشترک و هدف واقعي وغايي تنظيم کنندگان چنين وکالت‌نامه‌هايي، انتقال نوعي حق يا مالکيت بوده که بطور معمول با بيع نامه‌اي غير رسمي يا مفاد ماده‌ي 10 ق.م.همراه است.

درنتيجه؛ اصولا بايد اعتقاد داشت که با وجود اين قبيل وکالت‌نامه، طبيعت عقد جايز (غير لازم) وکالت، کماکان باقي است و با فوت يا جنون هريک از طرف‌ها، عقد وکالت، باطل مي‌شود. مع ذلک، اگر موکل فوت کند، ورثه اوقايم مقام تعهدات مورث خود خواهند بود و حقي که در موضوع وکالت بلاعزل به وجود آمده، با فوت يا جنون موکل از ميان نمي‌رود و با اثبات آن، ورثه‌ي موکل بايد آن‌را به ذي حق تاديه کنند و از روي ديگر، با فوت يا جنون وکيل حق مزبور به ورثه وي انتقال مي‌يابد.

منبع: بخش حقوق تبيان



مطالب مرتبط با این مقاله