مقالات حقوقی - وکالت

تعداد مطالب و دانستنیهای موجود در آرشیو :

جستجوی متن بر اساس كلمات كلیدی :    

سایت مشاوره حقوقی و وکالت

موضوع مقاله : وکالت‌نامه را با چشم باز امضا کنيد :

شرح : قانون مي‌گويد كه وکالت، عقدي است که به موجب آن، يکي از طرفين، طرف ديگر را براي انجام امري نايب خود مي‌کند؛ يعني عقدي که با اراده‌ي 2 طرف بسته مي‌شود و فقط براي راحت‌تر شدن امور و رفع نيازهاي کوتاه‌مدت برقرار مي‌شود.

کسي خانه‌اي وام‌دار مي‌خرد و از فروشنده يک وکالت‌نامه مي‌گيرد؛ خريدار گمان مي‌کند که معامله‌اي قرص و محکم انجام داده، اما از نظر قانون، عقدي متزلزل اتفاق افتاده است.
فرد ديگري خودرويي مي‌خرد که فروشنده آن تمايلي به طي مراحل اداري ندارد و همين امروز پولش را مي‌خواهد. پس با خريدار تسويه حساب مي‌کند و بينشان وکالت‌نامه‌اي تنظيم مي‌شود به اين گمان که معامله‌اي قرص و محکم انجام داده‌اند، غافل از اين که آن‌ها پاي عقدنامه‌اي را امضا کرده‌اند که از نظر قانون، متزلزل و قابل فسخ است.

وکالت‌نامه‌ براي چيست؟

وکالت‌نامه‌ها يا براي انجام کار نوشته مي‌شوند يا براي فروش و نقل و انتقال. وکالت‌نامه‌هايي که براي کار (وکالت‌نامه کاري) نوشته مي‌شوند، البته نسبت به وکالت‌نامه‌هاي فروش، پيامدهاي کم‌تري دارند، ولي به هر حال هر دوي آن‌ها مشمول ماده‌ي 656 قانون مدني مي‌شوند. اين قانون مي‌گويد كه وکالت، عقدي است که به موجب آن، يکي از طرفين، طرف ديگر را براي انجام امري نايب خود مي‌کند؛ يعني عقدي که با اراده‌ي 2 طرف بسته مي‌شود و فقط براي راحت‌تر شدن امور و رفع نيازهاي کوتاه‌مدت برقرار مي‌شود. پس برخلاف تصور همگاني، خريد و فروش يک ملک يا هر اموال ديگري که با تنظيم يک وکالت‌نامه انجام مي‌شود، براي خريدار، مالکيت ايجاد نمي‌کند و مي‌تواند پيامدهايي براي او داشته باشد.
در واقع، وکالت به عنوان يک عقد، فقط براي تسهيل امور ايجاد شده، که به صورت رسمي و در دفترخانه‌ها با حضور موکل و وکيل برقرار مي‌شود. به اين ترتيب در وکالت‌نامه‌هايي که در دفاتر اسناد رسمي تنظيم مي‌شوند، موکل (کسي که وکالت مي‌دهد) تا زمان انجام مقدمات و اسباب مورد وکالت (موضوعي که بابت آن وکالت داده مي‌شود) توسط وکيل (فردي که به او وکالت داده شده) صبر مي‌کند.
پس کل ماجراي وکالت و تنظيم وکالت‌نامه اين است و با وجود اين که وکالت، مفهومي جز نيابت يک فرد براي انجام امر يا اموري از سوي فرد ديگر ندارد و معامله محسوب نمي‌شود، اما با تغيير و تحولاتي که امروزه در معاملات مردم و رويه آن‌ها در معاملات رخ داده، برخي افراد، وکالت‌نامه را جانشين عقد بيع مي‌دانند.
در واقع، اگرچه وکالت در دفاتر اسناد رسمي تنظيم مي‌شود و به زعم افراد، با گنجاندن شرط عدم عزل و نيز شرط عدم فسخ از سوي موکل، اين نقل و انتقال محکم مي‌شود، اما باز هم جاي معامله را نمي‌گيرد. البته وجود موانع و مشکلاتي که بر سر راه انجام برخي معاملات وجود دارد، باعث روي آوردن مردم به عقد وکالت مي‌شود، از جمله در مواردي که مالي در رهن است و نقل و انتقال آن بدون اجازه و هماهنگي مرتهن (در رهن گيرنده) امکان پذير نيست.
در واقع بسياري از سازمان‌ها و ادارات و بانک‌هاي رهن گيرنده، يا با تغيير راهن (رهن گذارنده) موافقت نمي‌کنند يا گرفتن اين موافقت، پروسه‌اي پيچيده و طولاني دارد که در نهايت، افراد را به اين سمت سوق مي‌دهد تا با گرفتن وکالت رسمي در دفترخانه در خصوص موضوع مورد رهن يا هر مالي که در پروسه‌ي دريافت مجوز براي انتقال به مشکل برخورد کرده اقدام کنند. به همين علت، گرچه طرفين اين عقد که در واقع طرفين يک معامله هستند به هدف خود در قالب استفاده از وکالت رسمي دست پيدا مي‌کنند، اما در اصل، شکلي که به معامله داده‌اند، همان وکالت است که براي جانشيني معامله انتخاب شده، يعني عقد جايزي که طبق قانون از سوي هر يک از طرفين قابل فسخ است.
البته راهکاري که عموم مردم براي گريز از ضرر و زيان به آن متوسل مي‌شوند، آوردن شرط بلا عزل بودن در وکالت‌نامه است که به صورت جمله تاکيدي در سند وکالت توسط دفترخانه نوشته مي‌شود. البته توصيه سردفتران اين است که افراد براي اطمينان از عمل خود علاوه بر درج اين شرط، از سردفتر بخواهند تا بعضي شروط ديگر را نيز در سند رسمي وکالت درج کند تا وکالت‌نامه آن‌ها تا حدي از آسيب‌هاي احتمالي مصون بماند.

حق فسخ
يکي از اين شروط ضروري، حق فسخ مورد وکالت و حق انجام مورد وکالت توسط موکل و نيز سلب حق هرگونه عمل مغاير و منافي با انجام مورد وکالت توسط وکيل است، که اصولا عامه‌ي مردم به اين شروط توجهي ندارند. اما در مجموع، نکته‌ي مهم در مورد وکالت اين است که افراد هنگام امضاي وکالت‌نامه در دفترخانه‌ي اسناد رسمي به اين موضوع دقت کنند که آيا وکالت آن‌ها بلا عزل هست يا نه و سپس متناسب با هدف خود، اين شرط را در آن درج يا حذف کنند.
در شرايط عادي طبق قانون، وکالت



مطالب مرتبط با این مقاله